Aspekty podatkowe prowadzenia działalności w formie przedstawicielstwa (Betriebsstätte), oddziału (Niederlassung) i spółki GmbH

Gewerbesteuer, Körperschaftsteuer, Umsatzsteuer

 

Wstęp

Decyzja o wyborze formy prawnej działalności gospodarczej determinowana jest głównie względami związanymi z odpowiedzialnością za zobowiązania, kosztami utworzenia i prowadzenia przedsiębiorstwa. Nie wolno jednak zapomnieć o kwestiach podatkowych, gdyż są one uzależnione właśnie od formy prawnej prowadzonego przedsiębiorstwa i będa miały wpływ przez cały okres jego działania. Z tego względu należy je szczegółowo rozważyć w zasadzie na samym początku, zasięgając w tym zakresie opinii doradców podatkowych.

 

Podatek od prowadzenia działalności gospodarczej (Gewerbesteuer)

Niezależnie od formy prowadzonej działalności gospodarczej zyski osiągnięte z jej prowadzenia podlegają opodatkowaniu. Wiąże się to z koniecznością odprowadzania nieznanego prawu polskiemu podatku od działalności gospodarczej (Gewerbesteuer). Z tego obowiązku zwolnieni są jednak przedstawiciele wolnych zawodów np. prawnicy, lekarze, którzy według prawa niemieckiego nie prowadzą działalności gospodarczej.

Wysokość omawianego podatku zależy od wielkości osiągniętego zysku oraz gminy, w której zarejestrowane jest przedsiębiorstwo. Im bardziej rozwinięta i atrakcyjna inwestycyjnie gmina, tym wyżej ustalany jest przez nią podatek.

W związku z tym, że ustalenie wysokości podatku jest skomplikowane, jego pobór następuje w dwóch etapach. Najpierw wyznaczana jest podstawa opodatkowania. Dokonuje tego urząd skarbowy (Finanzamt). Podstawą do obliczania podatku jest ustalenie dochodu wynikającego ze sprawozdania finansowego. W przypadku osób fizycznych i spółek osobowych można skorzystać instytucji kwoty wolnej od podatku.Do zwolnienia takiego nie dochodzi w przypadku spółek kapitałowych. Następnie wysokość dochodu korygowana jest o doliczenia i obliczenia, których ustalenie często wymaga skorzystania z pomocy doradcy podatkowego. W ostatnim kroku można odliczyć straty z lat ubiegłych. Tak uzyskaną liczbę mnoży się przez bazową stawkę podatku (3,5%), a następnie uzyskany wynik przekazywany jest do właściwej gminy, która zastosuje własną stawkę podatku.

Deklarację podatkową składa się do urzędu corocznie do końca maja danego roku kalendarzowego. Co kwartał należy jednak wpłacać zaliczki z tytułu obowiązku zapłaty tego podatku.

 

Opodatkowanie działalności prowadzonej w formie przedstawicielstwa (Betriebsstätte) oraz oddziału (Niederlassung)

Jak opisywaliśmy w jednym ze wcześniejszych artykułów dotyczących wyboru formy prawnej prowadzenia działalności, przedstawicielstwo przedsiębiorstwa polskiego działające w Niemczech (Betriebssäte) jak również jego oddział (Niederlassung), stanowią niesamodzielne formy prowadzenia przedsiębiorstw, których siedziba pozostaje za granicą np. w Polsce. Jeśli polska spółka prowadzi w tej formie działalność w Niemczech, to jej zyski będą musiały zostać opodatkowane w Niemczech. Rodzaj opodatkowania zależy od formy prawnej przedsiębiorstwa polskiego i odpowiadaja podatkom, jakie musiałoby zapłacić niemieckie przedsiębiorstwo o odpowiedniej formie prawnej. Dochód osiągnięty przez przedstawicielstwo lub oddział w Niemczech jest zwolniony z opodatkowania w Polscelub podlega stosownemu potrąceniu. Szczegóły można znaleźć w Umowie między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku zdnia 14.05.2003 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 12, poz. 90).

 

Podatek od prowadzenia działalności w formie spółki kapitałowej (Körperschaftsteuer) w kontekście spółki GmbH i podatek solidarnościowy (Solidaritätszuschlag)

Prowadzenie w Niemczech przedsiębiorstwa w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbH) albo spółki akcyjnej (AG) tworzy obowiązek zapłaty podatku od działalności w formie spółki kapitałowej (Körperschaftsteuer). Stawka podatku dochodowego od osób prawnych w Niemczech wynosi 15 %. Dodatkowo należy liczyć się z ciężarem w postaci podatku solidarnościowego (Solidaritätszuschlag), który wynosi 5,5 % i jest liczony od podstawy podatku dochodowego. Ustawa wprowadza również szereg zwolnień w zakresie tzw. podatku solidarnościowego, które wynikają w nieprzekroczenia określonego kwotowo dochodu.

Podatek dochodowy od osób prawnych, tak jak w Polsce jest podatkiem rocznym. Co do zasady jednak 4 razy w roku uiszcza się zaliczkę na jego poczet. Deklarację podatkowąj składa się zasadniczo jest do 31 maja danego roku kalendarzowego.

Podstawą opodatkowania jak wskazano wcześniej, jest dochód spółki, tzn. wykazany w bilansie spółki zysk netto.

Przy ustalaniu wielkości dochodu możemy co do zasady odliczyć stratę podatkową z lat ubiegłych do kwoty nawet 1 miliona Euro. Jest tak dlatego, że obowiązek podatkowy do zapłaty tego podatku powstaje, gdy spółka wykazuje dochód, czyli nadwyżkę przychodów nad kosztami. Warto też wiedzieć, że ustawa wprowadza szereg wydatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodu. Naprzykładzie spółki GmbH zaliczyc można do nich dla przykładu. kary pieniężne i grzywny od niezapłaconych podatków, podatek od działalności gospodarczej (Gewerbesteuer) etc.
Tak więc, po dokonaniu szeregu korekt, otrzymujemy kwotę do opodatkowania. Od tej kwoty obliczmy 15% podatku dochodowego od osób prawnych oraz 5,5% dodatku solidarnościowego.

 

VAT (Umsatzsteuer) i mały przedsiębiorca

Obroty osiągane przez przedsiębiorstwo na terenie Niemiec podlegają także opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej tzw. VAT (Umsatzsteuer). Standardowa stawka tego podatku wynosi 19%. Obniżona stawka 7% dotyczy niektórych produktów spożywczych, książek, gazet, usług transportu publicznego. Deklaracja podatkowa VAT, składana jest w urzędzie podatkowym początkowo co miesiąc, a po dwóch latach co kwartał, chyba że podatek za poprzedni rok wynosił ponad 7.500 Euro. Jeżeli natomiast podatek za poprzedni rok wynosi mniej niż 1.000 Euro, może nastąpić zwolnienie z obowiązku składania deklaracji i zapłaty zaliczek.

Mówiąc o podatku VAT, należy wspomnieć, o małych przedsiębiorcach, których obrót w roku poprzedzającym nie przekroczył 17.500 Euro, a spodziewany obrót w roku bieżącym nie przekroczy prawdopodobnie 50.000 Euro. W takiej sytuacji mogą oni zostać zwolnieni z płacenia podatku obrotowego.

W obrocie transgranicznym w ramach Unii Europejskiej pamiętać należy o tzw. mechaniźmie odwrotnego obciążenia VATem, który ma zasotsowanie do niektórych towarów i usług – w prawie polskim określonych w załączkach 11 i 14 do ustawy o podatku VAT. W znacznym uproszeniu mechanizm ten polega na tym, że w przypadku sprzedaży określonych towarów i usług to nabywca tych towarów rozlicza podatek VAT, a sprzedawca wystawia fakturę bez podatku VAT z adnotacją „odwrotne obciążenie”.

 

Podsumowanie

Powyżej przedstawiliśmy w uproszeniu rodzaje podatków, którymi obejmowani są początkujący przedsiębiorcy, wykonujący działalność na terenie Niemiec. Rozpoczęcie działalności gospodarczej wiąże się z koniecznością podejmowania ważnych decyzji. Należy więc dobrze orientować się w kwestiach prawnych i podatkowych, aby być przygotowanym na ponoszenie nieuniknionych ciężarów.