Ułatwienia w sferze podatkowej dla niemieckich przedsiębiorców w związku z kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa

1. Odroczenie płatności należności podatkowych

Ustawowym warunkiem udzielenia odroczenia należności podatkowych na postawie § 222 ust. 1 AO (niemiecka ordynacja podatkowa) jest mówiąc w skrócie zaistnienie znacznego utrudnienia w pobraniu podatku w terminie wymagalności po stronie podatnika przy jednoczesnym braku zagrożenia płatności podatku poprzez udzielone odroczenie płatności. Według najnowszych informacji ma to dotyczyć nie tylko podatku dochodowego (niem. Einkommenssteuer), podatku od osób prawnych (niem. Körperschaftssteuer) i podatku od działalności przemysłowej i handlowej (niem. Gewerbesteuer), ale także podatku VAT (niem. Umsatzsteuer) oraz, w uzasadnionych wyjątkowych przypadkach, podatku od wynagrodzeń (niem. Lohnsteuer). Podatnicy mają uzyskać prawo do składania do dnia 31 grudnia 2020 r. wniosków o odroczenie płatności należności podatkowych zarówno tych w tej dacie już wymagalnych, jak i tych które staną się wymagalne. Niemieckie urzędy skarbowe zostały poinstruowane przez niemieckie ministerstwo finansów, żeby nie stosowały „restrykcyjnych wymogów“ podczas weryfikacji przesłanek do udzielania odroczenia płatności podatku. Podatnik będzie musiał jedynie wykazać, że jest „bezpośrednio i w sposób niebagatelny dotknięty jest gospodarczymi skutkami pandemii koronawirusa”. Urzędy nie będą uprawnione do odrzucenia wniosku, jeżeli wyłączna podstawa jego odrzucenia miałaby wynikać z ustalenia, że poniesiona szkoda nie może zostać szczegółowo wykazana pod względem wartości.

Nie jest jeszcze do końca jasne, jak interpretowana będzie przez poszczególne urzędy skarbowe niewątpliwie nieostra i ogólna przesłanka „bezpośredniego i niebagatelnego dotknięcia gospodarczymi skutkami pandemii koronwirusa“. O ile anulowanie zamówień lub spadek sprzedaży spowodowany zarządzeniami o wstrzymaniu działalności danego zakładu będą łatwe do wykazania, o tyle w przypadku regulowania zobowiązań przez kontrahentów z opóźnieniem, na przykład ze względu na zabezpieczenie własnej płynności finansowej, będzie już znacznie trudniejsze. Z jednej strony ma to być w miarę możliwości weryfikowane przez niemieckie organy na zasadzie porównania płynności i/lub rozwoju sprzedaży w dłuższej perspektywie z innymi analogicznymi okresami sprzedaży, w których otrzymano stabilne wyniki sprzedaży lub płatności w porównaniu z okresem „objętym pandemią”. Z drugiej strony koncepcji związku przyczynowego między spadkiem obrotów i pandemią koronawirusa urzędy skarbowe przeciwstawiają argument wskazujący na kwestię niejako „naturalnego” spadku sprzedaży lub zmniejszonego obrotu, za który odpowiadają standardowe okoliczności sezonowe lub inne charakterystyczne dla działalności gospodarczej w danej branży.

Rekomenduje się też odstąpienie od naliczania odsetek od odroczonych płatności.

2. Zmniejszenie płatności zaliczkowych

Jeżeli przewidywalny wynik roczny za rok 2020 będzie znacznie niższy ze względu na trwającą pandemię koronawirusa, zaliczki na podatek dochodowy (niem. Einkommenssteuer) i podatek od osób prawnych (niem. Körperschaftssteuer) do dnia 31 grudnia 2020 r. mogą zostać na wniosek podatnika obniżone. Także i w tym przypadku badana my być wspomniana wyżej ogólna przesłanka „bezpośredniego i niebagatelnego dotknięcia gospodarczymi skutkami pandemii koronwirusa”, której spełnienie ma być wystarczające do obniżenia zaliczek podatkowych.

Ponadto berliński urząd skarbowy zrezygnować ma również ze specjalnej zaliczki (1/11) na podatek VAT za 2020 r. w stosunku do tych przedsiębiorców, którzy złożą wniosek o stałe przedłużenie terminu składania wstępnych deklaracji VAT. Co więcej zaliczki specjalne, które zostały już wpłacone, na wniosek podatnika będą mogły nawet podlegać zwrotowi. W tym przypadku również konieczne będzie spełnienie przesłanki „bezpośredniego i niebagatelnego dotknięcia gospodarczymi skutkami pandemii koronwirusa”.

3. Odstąpienie od środków egzekucyjnych i/lub opłat za zwłokę

Niemieckie organy podatkowe mają aż do końca 2020 r. odstąpić od stosowania wszelkich środków egzekucyjnych w odniesieniu do wszystkich zaległych należności podatkowych lub które staną się do tej daty wymagalne do zapłaty jeżeli powezmą wiadomość o „bezpośrednim i niebagatelnym dotknięciu dłużnika podatkowego gospodarczymi skutkami pandemii koronwirusa”. Do powiadomienia urzędu skarbowego o zaistnieniu tejże przesłanki wystarczające jest dokonanie przez podatnika zgłoszenia do właściwego urzędu skarbowego. Co więcej ustawodawca zakłada rezygnację w tych przypadkach tzw. z dopłat za zwłokę (niem. Säumniszuschläge), które przypadałyby za okres od dnia 19 marca do dnia 31 grudnia 2020 r. Nadto zgodnie z rekomendacją berlińskiej administracji organów skarbowych poszczególne urzędy skarbowe powinny zrezygnować z jakichkolwiek dopłat za opóźnienia w składaniu deklaracji podatkowych spowodowane kryzysem związanym z pandemią koronawirusa.

Państwowe organy podatkowe udostępniły już również odpowiednie formularze do składania wniosków o obniżenie zaliczek (podatku dochodowego, podatku od osób prawnych i podatku od działalności handlowej i gospodarczej) na serwerach urzędów podatkowych.

Opisane zmiany postulowane przez niemieckiego ustawodawcę stanowić mają jedynie początkową fazę pomocy przedsiębiorcom niemieckim i należy się spodziewać dalej idących ułatwień w sferze podatkowej np. ułatwienia dochodzenia i rozliczania strat podatkowych. W odniesieniu do szeroko dyskutowanej kwestii podatku VAT oczekiwane jest wydłużenia terminów składania deklaracji zaliczkowych lub przejście na kwartalne deklaracje zaliczkowe, co również miałoby na celu poprawę płynności finansowej przedsiębiorców działających za naszą zachodnią granicą.

Oparcie postulowanych zmian na tak ogólnej przesłance jaką jest „bezpośrednie i niebagatelne dotknięcie gospodarczymi skutkami pandemii koronwirusa” danego przedsiębiorcy daje fiskusowi duże pole do uznaniowości w podejmowanych decyzjach i powoduje, że faktyczne ułatwienia podatkowe dla przedsiębiorców zależeć będą od zdroworozsądkowego podejścia poszczególnych organów. Zobaczymy czy ten aspekt „uznaniowości” organów skarbowych naszego zachodniego sąsiada przyniesie zakładane pozytywne skutki dla przedsiębiorców.

O rozwoju sytuacji będziemy informować na bieżąco!

Kancelaria Anna Maria Miller

26.03.2020